Nasıl Çalışır

Genel bakış

Süreç dört adımdan oluşur: (1) borsa hesaplarınızı ve/veya cüzdanlarınızı bağlarsınız, (2) sistem tüm işlemlerinizi tek bir zaman çizelgesinde birleştirir, (3) gerçekleşen kazanç/kayıplar FIFO yöntemiyle TL bazında hesaplanır, (4) PDF/Excel formatında bir taslak beyan raporu indirirsiniz. Hiçbir aşamada hesabınızdan para çekme yetkisi istenmez veya kullanılmaz.

Adım 1: Hesaplarını bağla

Borsa API anahtarı ile bağlantı

Panelinizde "Hesap Bağla" ekranından borsanızı seçip API anahtarınızı (API Key) ve gizli anahtarınızı (Secret Key) girersiniz. Bir API anahtarı oluştururken izlenecek genel adımlar, neredeyse tüm borsalarda aynı mantığı takip eder:

• Borsanızın web sitesinde Hesap / Güvenlik / API Yönetimi bölümüne girin (örn. Binance'te "Hesap → API Yönetimi", Kraken'de "Security → API", BTCTurk'te "Hesap Ayarları → API").
• Yeni bir API anahtarı oluşturun ve iznini yalnızca "Okuma" (Read / Query / Enable Reading) olarak işaretleyin. "Para Çekme (Withdraw)" ve "İşlem Açma (Trade/Spot & Margin Trading)" izinlerini kapalı bırakın — KriptoBeyan bu izinlere hiçbir zaman ihtiyaç duymaz ve zaten böyle bir izinle gelen anahtarları sistem otomatik olarak reddeder.
• İsterseniz ek güvenlik için IP kısıtlaması (IP whitelist) tanımlayabilirsiniz; bu isteğe bağlıdır, KriptoBeyan tarafında zorunlu değildir.
• Oluşan API Key ve Secret Key değerlerini kopyalayıp panelimizdeki ilgili alanlara yapıştırın. Kaydettikten sonra anahtarınız AES-256-GCM ile şifrelenir ve arayüzde bir daha tam olarak gösterilmez (bkz. Güvenlik sayfası).

Şu anda tam entegre borsalar: Binance, Binance TR, Bybit, Bybit TR, OKX, OKX TR, BTCTurk, Kraken, KuCoin, Coinbase, Gate.io, HTX, Bitget, MEXC, Paribu ve ICRYPEX. Bitexen ve Crypto.com entegrasyonları yakında ekleniyor — bu arada söz konusu borsadan aldığınız işlem dökümünü CSV olarak da içe aktarabilirsiniz.

Cüzdan adresi ile bağlantı (on-chain)

Ethereum, BSC (BNB Smart Chain) ve Bitcoin ağlarında kendi genel (public) cüzdan adresinizi ekleyebilirsiniz — cüzdan uygulamanızda "Adresi Kopyala" ile aldığınız, 0x... veya bc1... ile başlayan adres. Özel anahtarınızı (private key) veya cüzdan kurtarma ifadenizi (seed phrase) hiçbir zaman girmeniz istenmez; sistem yalnızca genel blok zinciri verisini okur.

CSV içe aktarma

Bağlamak istediğiniz borsa henüz API ile desteklenmiyorsa, borsanın kendi arayüzünden indirdiğiniz işlem geçmişi dökümünü (CSV) panelden yükleyerek yine tüm işlemlerinizi hesaba katabilirsiniz.

Adım 2: Otomatik birleştirme

Bağladığınız her kaynaktan (birden fazla borsa, birden fazla cüzdan, CSV) gelen işlemler tek bir zaman çizelgesinde birleştirilir. Bu aşamada sistem şunları otomatik olarak yapar:

• İç transfer tespiti: Kendi hesaplarınız arasındaki transferler (borsadan cüzdana, cüzdandan borsaya, farklı borsalarınız arasında) tespit edilip vergilendirilebilir kazanç/kayıp hesabından hariç tutulur — sadece gerçek satış (SELL) veya bir kripto varlığın başka bir kripto varlığa çevrildiği trade işlemleri vergilendirilebilir olay sayılır.
• Tutarlılık uyarıları: Eksik geçmiş (örn. bir borsadan sadece son 90 günün verisi çekilebildiyse) veya negatif bakiyeye yol açan bir işlem sırası tespit edilirse, bu durumlar raporun taslak olmasının bir nedeni olarak ayrıca işaretlenir; siz raporu indirmeden önce görüp düzeltebilirsiniz.

Adım 3: FIFO ile kripto vergi hesaplama

Gerçekleşen kazanç ve kayıplar FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemiyle hesaplanır: bir varlığı sattığınızda, maliyet olarak o varlıktan elinizde en uzun süredir duran (ilk alınan) lot esas alınır. Hesaplama şu şekilde ilerler:

• Her alım (BUY) işlemi ayrı bir "lot" olarak kaydedilir; her satış (SELL) işlemi, mevcut lotlardan FIFO sırasıyla düşülerek eşleştirilir.
• Hem alım hem satış anındaki tutar, işlem anındaki güncel TCMB döviz kuru üzerinden TL'ye çevrilir; kazanç/kayıp bu iki TL değeri arasındaki farktır.
• Yasal istisna tutarları otomatik uygulanır ve dönem içindeki gerçekleşmiş zararlar kazançlardan otomatik olarak mahsup edilir.

Adım 4: Taslak rapor

Hesaplama tamamlandığında PDF ve Excel formatında bir taslak beyan raporu oluşur. Rapor şunları içerir:

• Dönem içindeki tüm alım/satım işlemlerinin tam listesi (tarih, borsa/cüzdan, sembol, miktar, birim fiyat, TL karşılığı).
• Her satışın FIFO ile hangi alım lotuyla eşleştiği (lot bazlı eşleşme dökümü).
• Lot bazında ve toplamda gerçekleşen kazanç/kayıp (TL).
• Uygulanan istisna tutarı ve varsa mahsup edilen geçmiş dönem zararı.
• İç transfer olarak hariç tutulan işlemlerin ayrı bir dökümü (şeffaflık için).
• Dönem sonu özet toplamları (toplam kazanç, toplam kayıp, net vergilendirilebilir tutar).
• Rapor genelinde "taslak/tahmini" uyarısı ve varsa veri tutarsızlığı notları.

Raporu doğrudan panelden indirebilir, ya da tek bir paylaşım linkiyle mali müşavirinize gönderip incelettirebilirsiniz — ayrıca dosya e-postalaşmanıza gerek kalmaz. KriptoBeyan bir vergi danışmanlık hizmeti değildir; nihai beyanınızda raporu bir mali müşavirle birlikte teyit etmenizi öneririz (bkz. Sorumluluk Reddi).

Yapay Zeka Kontrolörü

Panelde, rapor özetinizin hemen altında bir "Yapay Zeka Kontrolörü" kutusu bulunur. Bu kutu şöyle çalışır:

• Sistem önce tamamen deterministik/kural tabanlı kontroller çalıştırır — eksik fiyat verisi yüzünden 0 maliyetle işlenmiş bir alım, negatif bakiyeye yol açan bir işlem sırası veya ilgili yıl için henüz tanımlanmamış bir istisna tutarı gibi veri kalitesi sorunlarını tarar. Bu taramanın sonucu, hesaplamanın kendisiyle aynı yerde (ReconciliationFlag olarak) üretilir.
• Herhangi bir sorun bulunursa, Claude (Anthropic) bu bulguları sade bir Türkçeyle özetler ve ne yapmanız gerektiğine dair somut öneriler sunar (ör. "eksik cüzdanını ekle", "şu işlemi gözden geçir").
• Herhangi bir sorun bulunmazsa kutu doğrudan "veri kalitesinde bir sorun bulunamadı" der — bu durumda yapay zekaya hiç başvurulmaz.

Önemli bir sınır: Yapay Zeka Kontrolörü, vergi hesabınızın matematiksel doğruluğunu denetlemez — FIFO hesaplaması tamamen deterministik kod tarafıyla yapılır. Kontrolörün tek işi, önceden kural tabanlı olarak tespit edilmiş veri kalitesi sinyallerini sizin için yorumlamaktır.

Güvenlik özeti

API anahtarlarınız yalnızca salt-okunur olarak kabul edilir, AES-256-GCM ile şifrelenir ve uygulama hiçbir aşamada para çekme, transfer veya alım-satım emri gönderemez. Ayrıntılar için Güvenlik sayfamıza bakabilirsiniz.